Máy lạnh di động hay quạt điều hòa có đáng mua? Làm mát không cần lắp khi ở trọ

Điều bực nhất khi ở trọ là không được khoan tường, cục nóng không có chỗ đặt, nên muốn lắp máy lạnh treo tường gần như luôn vướng chủ nhà. Vì vậy cứ mùa nóng là máy lạnh di động và quạt điều hòa lại hot như lựa chọn "không cần lắp". Nhưng hai thứ này hay bị nhầm là một, quảng cáo lại khéo. Bài này tách bạch, và nói từ góc người ở trọ, nên tiêu tiền vào đâu.

1. Ba cách làm mát không cần lắp: phân biệt trước

"Không cần lắp" gộp ba thứ rất khác nhau, cách làm mát cũng khác:

• Máy lạnh di động: có máy nén, giống máy cửa sổ hay treo tường; thật sự hút nhiệt ra và thổi khí lạnh. Gộp tất cả trong một khối và đẩy nhiệt ra ngoài qua một ống.
• Quạt điều hòa (máy làm mát không khí, làm mát bay hơi): không có máy nén; mát nhờ nước bay hơi hút nhiệt. Thổi ra luồng khí có hơi ẩm, mát hơn nhiệt độ phòng một chút.
• Quạt máy: không làm mát, chỉ thổi khí qua da để bạn thấy đỡ nóng. Ít tốn điện nhất.

Một câu để nhớ: muốn thật sự hạ nhiệt độ phòng thì chỉ có máy lạnh di động; quạt điều hòa và quạt máy khiến bạn "thấy" mát, không làm lạnh phòng.

2. Máy lạnh di động: mát thật, nhưng có cái giá

Máy lạnh di động là lựa chọn duy nhất bạn tự khiêng vào phòng mà vẫn làm mát thật; đó là giá trị lớn nhất. Trước khi mua, hãy rõ mấy cái giá sau:

• Vẫn cần cửa sổ và thoát nhiệt. Máy nén sinh nhiệt lớn phải đẩy ra qua ống tới cửa sổ, thường kèm tấm chắn. Nó giúp khỏi khoan tường và cục nóng, không phải khỏi lo "đặt ở đâu".
• Một ống và hai ống khác nhau nhiều. Loại một ống tạo áp suất âm và hút khí nóng qua khe hở, làm giảm hiệu quả làm lạnh; loại hai ống thường hiệu quả hơn. Đủ ngân sách thì chọn hai ống.
• Chiếm chỗ, ồn, phải xả nước. Máy nén nằm trong phòng nên ồn hơn dàn lạnh máy treo tường; chiếm một khoảng sàn; khi ẩm phải để ý xả khay nước.
• Tốn điện cỡ máy cửa sổ. Mức tiêu thụ ngang máy cửa sổ hay treo tường nhỏ; không tiết kiệm hơn chỉ vì "di động".

3. Quạt điều hòa: chỉ mát khi không khí khô

Quạt điều hòa hay bị hiểu lầm nhất. Nó mát nhờ "nước bay hơi hút nhiệt": không khí càng khô, nước bay hơi càng nhiều, nhiệt độ càng giảm. Vì thế ở khí hậu khô, làm mát bay hơi thật sự hiệu quả.

Vấn đề là Việt Nam khí hậu ẩm. Không khí đã gần bão hòa hơi nước, nên quạt điều hòa chỉ bay hơi được ít, cảm giác mát giảm hẳn, và phiền hơn là nó còn thêm ẩm vào phòng, khiến chỗ vốn oi càng nhớp. Nhiều người mua về thấy "chẳng khác quạt bao nhiêu, lại thêm mùi ẩm" — lý do là đây.

• Hợp hơn khi: nơi thông thoáng, ban công bán ngoài trời, ngày trời khô, hoặc bạn chỉ muốn chút gió mát chứ không mong bằng máy lạnh.
• Không hợp: phòng kín và ẩm — thêm ẩm làm cảm giác tệ hơn và dễ mốc. Cho việc này, xem trước bài máy hút ẩm.

4. Điện và tiền, đặt cạnh nhau

Đặt mức tiêu thụ ba thứ cạnh nhau là thấy rõ tiền đi đâu. Đây là mức ước chừng, tùy máy:

Quy ra tiền: máy di động chạy cả đêm tốn ngang máy cửa sổ; quạt điều hòa và quạt máy chỉ bằng một phần nhỏ. Vậy lựa chọn thật sự không phải "cái nào tiết kiệm", mà là bạn có thật sự cần hạ nhiệt độ phòng không. Cần thì phải trả tiền điện cỡ máy lạnh; chỉ muốn gió mát thì một chiếc quạt tốt là đủ. Cách tự đo từng thiết bị ở phòng bạn có trong bài đo điện năng.

5. Cách chọn khi ở trọ

Xếp từ "rẻ mà hiệu quả" tới "chi lớn", thường ít hối tiếc nhất:

• Trước tiên, chặn nóng + một chiếc quạt tốt. Chặn nắng chiều, bịt khe, thêm một quạt DC — nhiều phòng như vậy đã ổn, với chi phí tối thiểu. Xem chặn nóng nắng chiều và chọn quạt.
• Nóng thật sự và không lắp được máy treo tường → máy lạnh di động. Chọn hai ống, xem nhãn năng lượng, chắc chắn cửa sổ thoát được nhiệt; coi như máy cửa sổ xê dịch được.
• Ngày khô hoặc chỉ muốn gió mát → quạt điều hòa. Ở khí hậu ẩm thì đừng coi nó thay máy lạnh.
• Hay chuyển trọ → cả ba đều mang theo được, và đó chính là lợi thế cho người ở trọ; máy treo tường lắp rồi thì không dời được.