Tiết kiệm điện khi ở trọ: 18 cách không cần sửa chữa, không tốn nhiều

Tôi ở trọ và thuê nhà ở TP.HCM nhiều năm rồi. Phòng có máy lạnh cũ chủ để sẵn, công tơ phụ hết tiền vào lúc oái oăm nhất, và quy định "không đóng đinh lên tường" khiến nhiều mẹo trên mạng thành vô dụng. Danh sách này ra đời từ đó: chỉ những gì người ở trọ thật sự làm được, không làm mất tiền cọc, và tháo ra mang sang phòng sau được.

Tôi xếp từ tác động lớn nhất tới hóa đơn xuống thứ nhỏ. Nếu chỉ làm được ba việc, hãy làm ba việc đầu.

Làm mát: tiền của bạn chảy nhiều nhất ở đây

Trong phòng nhỏ, máy lạnh (và nếu không có máy lạnh thì quạt cùng cái nóng từ cửa sổ) quyết định phần lớn hóa đơn. Năm cách đầu thường tác động mạnh nhất.

1. Để máy lạnh 25–26 °C kèm quạt. Mỗi độ cao hơn cắt khoảng 6–8% điện. Thấy nóng thường là thiếu gió chứ không thiếu lạnh — quạt giải quyết. Chi tiết (kể cả inverter và máy thường) ở bài máy lạnh.

2. Rửa lưới lọc máy lạnh mỗi 2–3 tuần. Lưới nghẹt làm điện tăng ~10%. Tháo, xả nước, phơi mát, lắp lại — mười phút, miễn phí, và hay bị quên nhất.

3. Dùng quạt cho đúng. Quạt tốn rất ít so với máy lạnh nhưng giúp bạn thấy mát ở nhiệt độ cao hơn. Mua mới thì quạt động cơ DC tiết kiệm và êm hơn — cách chọn ở bài về quạt.

4. Chặn nắng chiều. Cửa sổ hướng tây là cái lò lớn nhất buổi chiều. Rèm dày, phim dán kính tháo được, hay che nắng ngoài đều cắt nóng trước khi vào — không hư phòng. Thứ tự ở bài chặn nóng.

5. Bịt khe cửa và cửa sổ. Bật máy lạnh rồi rà tay quanh khung; thấy hơi nóng lùa vào thì dán gioăng cao su (rẻ, chuyển đi tháo được). Máy lạnh khỏi "thổi lạnh ra ngoài".

Đồ điện & điện chờ: tắt thứ âm thầm rút điện

6. Rút những thứ điện chờ rõ ràng. Sạc cắm không có máy, TV và máy game ở chế độ chờ, cây nước nóng lạnh, lò vi sóng còn sáng đồng hồ — tất cả vẫn tốn. Đáng rút nhất là thứ có adapter lớn hoặc đèn/màn hình sáng liên tục. Cái nào nên rút, cái nào đừng, ở bài điện chờ.

7. Dùng ổ cắm có công tắc. Thay vì rút cắm mỗi ngày, gom TV/máy game/loa vào một ổ có công tắc, tắt một nút trước khi ngủ. Để riêng thứ phải chạy liên tục (modem, tủ lạnh) ở ổ khác.

8. Chỉnh lại tủ lạnh (nếu là của bạn). Tủ lạnh chạy 24/24 nên mỗi chỉnh nhỏ đều có ích mỗi ngày: nhiệt độ vừa phải, không dí sát tường, gioăng cửa kín, không quá đầy hay quá trống. Mười hai chi tiết ở bài tủ lạnh.

9. Cẩn thận với đồ bếp điện. Nồi cơm để "giữ ấm" cả ngày, cây nước nóng, đồ hâm — cái tốn không phải lúc nấu mà lúc giữ nóng hàng giờ. Rút nồi cơm sau khi chín; bếp điện và nồi chiên ở bài đồ bếp.

Đèn: nhỏ nhưng sáng lâu nhất

10. Đổi sang LED phù hợp. Nếu trọ còn đèn cũ nóng, đổi sang LED: tiết kiệm nhiều và bền nhiều năm. Cất đèn cũ, mang LED của bạn sang trọ sau. Đừng nhìn watt, nhìn lumen và màu sáng — cách chọn ở bài đèn LED.

11. Chiếu sáng nơi cần, không phải cả phòng. Đèn bàn nhỏ khi học/làm tiết kiệm hơn (và đỡ mỏi mắt) so với bật đèn trần sáng hết cỡ.

12. Tận dụng ánh sáng ban ngày. Ban ngày kéo rèm mỏng và tắt đèn. Đơn giản, miễn phí, mỗi ngày.

Hóa đơn & thói quen: hiểu trước, tiết kiệm sau

13. Hiểu giá bậc thang và mức dùng của bạn. Biết mình ở bậc nào, mỗi kWh giá bao nhiêu, và vì sao mùa nóng nhảy bậc giúp bạn không bị bất ngờ. Tất cả ở bài hóa đơn EVN.

14. Kiểm tra chủ trọ có thu giá điện cao không. Lấy tiền điện chia số kWh, so với giá EVN ~2.100 đồng. Nếu cao hơn nhiều, bạn đang trả vượt — và theo quy định, bạn có thể đề nghị đăng ký định mức để hưởng giá đúng.

15. Đo thiết bị nào tốn nhất. Đoán thường sai. Với đồng hồ đo watt cắm ổ (rẻ, mang đi được) bạn biết chính xác thủ phạm. Cách làm ở bài đo điện năng.

16. Tắt thứ không dùng — đừng cực đoan. Đèn nhà tắm quên tắt, quạt trong phòng trống, máy lạnh chạy khi đi vắng lâu. Không phải hành xác, mà là không trả tiền cho khoảng trống.

Khi chọn trọ & thương lượng với chủ

Hai điều cuối này nhiều khi quyết định chi phí hằng tháng hơn cả các mẹo trên.

17. Hỏi giá điện trước khi ký hợp đồng. Tính theo giá EVN hay chủ đặt? Bao nhiêu một kWh? Có đăng ký định mức không? Phòng rẻ nhưng điện thu cao và máy lạnh tốn có thể đắt hơn tổng so với phòng nhỉnh hơn chút mà minh bạch.

18. Thương lượng máy lạnh inverter với chủ (nếu máy cũ quá tốn). Nếu phòng dùng máy thường mười mấy năm, nó ngốn điện hơn hẳn. Dùng phép tính ở bài inverter để cho chủ thấy đổi máy có lợi cho cả hai (phòng dễ cho thuê hơn, và nếu chủ bao điện thì chủ đỡ tốn). Đề nghị nhẹ nhàng, kèm con số.