Nhãn năng lượng: đọc số sao trước khi mua thiết bị

Phần lớn mẹo tiết kiệm điện nói về cách dùng thiết bị. Nhưng quyết định lớn nhất xảy ra trước khi bạn trả tiền ở quầy: thiết bị bạn chọn hôm nay định đoạt hóa đơn nhiều năm sau. May là có một công cụ miễn phí cho việc đó — nhãn năng lượng. Ba phút đọc nó thường đáng hơn mọi mẹo hằng ngày.

1. Vì sao nhãn hiệu quả nhất

Máy lạnh, tủ lạnh, máy giặt dùng nhiều năm. Chênh lệch hiệu suất giữa máy tốn và máy tiết kiệm, nhân với hàng nghìn giờ dùng, lớn hơn nhiều so với việc chăm tắt đèn. Nên chọn cái hiệu quả ngay từ đầu là "tiết kiệm một lần cho mãi về sau". Nhãn ra đời chính để việc so sánh đó dễ dàng.

2. Đọc nhãn so sánh của Việt Nam

Việt Nam có nhãn năng lượng do nhà nước quy định cho nhiều nhóm sản phẩm (trong đó có máy lạnh, tủ lạnh, đèn). Có hai dạng chính:

• Nhãn so sánh (số sao): hiển thị mức hiệu suất theo thang sao — càng nhiều sao càng tiết kiệm. Trên nhãn thường có thêm thông tin tiêu thụ và mã sản phẩm.
• Nhãn xác nhận: dấu chứng nhận sản phẩm đạt hoặc vượt mức hiệu suất quy định.

Cách dùng:

• Nhìn số sao trước để có cái nhìn nhanh: ít sao là kém tiết kiệm, nhiều sao là hiệu quả hơn.
• Tìm con số tiêu thụ nếu có (ví dụ kWh mỗi năm, hoặc chỉ số hiệu suất như CSPF với máy lạnh). Con số này hữu ích nhất vì nhân được với giá điện.
• Bảo đảm nhãn thật và dán trên sản phẩm/bao bì, không phải lời quảng cáo của người bán.

3. So sánh cho công bằng

Sai lầm phổ biến: so hai thiết bị thật ra khác hạng.

• Cùng công suất. So máy lạnh 1 HP với 1 HP, tủ lạnh dung tích tương đương với nhau. Máy 0,5 HP chắc chắn tốn ít hơn 1 HP — không phải vì hiệu quả hơn, chỉ vì nhỏ hơn.
• Nghĩ tới cách dùng thật. Máy rất tiết kiệm nhưng quá nhỏ có thể bị ép chạy hết công suất liên tục; máy quá lớn lại tốn. Hiệu quả + đúng cỡ mới thật sự tiết kiệm.
• Tính ra tiền, không chỉ nhìn sao. Nếu có tiêu thụ mỗi năm, nhân với giá điện (~2.100 đồng/kWh, xem bài hóa đơn EVN) để ước chi phí năm. So chênh lệch chi phí với chênh lệch giá mua.

4. Khi gặp nhãn nước khác

Hàng nhập hoặc hàng cũ đôi khi mang nhãn của nước xuất xứ — ví dụ thang chữ A đến G (châu Âu), hay nhãn sao của nước khác. Chi tiết khác nhau, nhưng logic giống nhau: chọn mức hiệu suất cao nhất (chữ đầu bảng hoặc nhiều sao nhất), và nếu có con số tiêu thụ mỗi năm thì đó là thứ đáng tin nhất để so giữa các loại nhãn.

5. Những điều dễ gây nhầm

• "Low watt" không phải "tiết kiệm". Máy low watt rút công suất nhỏ để vừa điện nhà yếu, nhưng có thể làm việc lâu hơn; nhìn hiệu suất và công suất, đừng chỉ nhìn watt.
• Lời người bán không có nhãn. "Tiết kiệm 50%!" mà không có số liệu chính thức thì nên bỏ qua; tin nhãn và thông số.
• Nhiều sao nhưng quá to. Hiệu suất cao trên một máy quá lớn so với phòng vẫn tốn. Chọn đúng cỡ.